Zaimek – jedna z pięciu odmiennych części mowy, choć mamy tu mały wyjątek. Przeczytasz o tym nieco niżej.
Tradycyjnie proponuję zapamiętanie informacji o zaimku dzięki metodzie zegara.
Zaimek na zegarze
5 informacji o zaimku
Część mowy.
Zastępuje inne części mowy – rzeczownik, przymiotnik, liczebnik lub przysłówek.
Odpowiada na pytania zastępowanej części mowy.
W zdaniu pełni funkcję zastępowanej części mowy.
Odmienia się tak, jak wyraz zastępowany – o ile w ogóle się odmienia (przysłówek).
Podział zaimków
rzeczowny
przymiotny
liczebny
przysłowny
zastępuje rzeczownik
zastępuje przymiotnik
zastępuje liczebnik
zastępuje przysłówek
kto? co?
jaki? jaka? jakie? czyj? czyja? czyje?
ile? ilu?
jak? gdzie? kiedy?
podmiot lub dopełnienie
przydawka
przydawka
okolicznik
przypadki
przypadki, liczby, rodzaje
przypadki, liczby, rodzaje
NIE ODMIENIA SIĘ!*
np. ja, ty, on, ona, ono, my, wy, oni, one
np. mój, twój, jego, jej, nasz, wasz, ich
np. kilka, iluś, tyle, tylu
np. wtedy, tam, którędy…
* To jest właśnie ów wyjątek, o którym wspominałem wcześniej – zaimek przysłowny zastępuje przysłówek, część mowy nieodmienną. Sam więc też nie będzie się odmieniał.
Trudno rozwiązać niektóre zadania egzaminacyjne (ale nie tylko), bez perfekcyjnej znajomości przypadków. Myślę, że akurat ta gra ułatwi przyswojenie sobie tej wiedzy.
Artykuł jest dedykowany przede wszystkim nauczycielom, jednak także rodzice i uczniowie mogą z niego zaczerpnąć.
Przez kilka lat swojej praktyki zawodowej wypracowałem metodę uczenia o częściach mowy, która opiera się na… tarczy zegarowej. Od razu zaznaczę, iż nie jest to projekt zakończony, nieustannie coś w nim zmieniam na podstawie weryfikacji następującej podczas codziennej pracy.